Zoals velen inmiddels zullen weten bestaat het Marcussen-orgel dit jaar 50 jaar. In april vond al een eerste jubileumconcert plaats. Op zaterdag 19 november om 20.15u vindt er een tweede jubileumconcert plaats met als thema LAUDATE!. Het belooft een bijzonder concert te worden, om verschillende redenen.

Uiteraard zullen er deze avond enkele (grote) orgelwerken klinken. Organist Geerten van de Wetering speelt orgelwerken van Bach, wiens muziek een belangrijke plaats inneemt binnen de Kloosterkerk, o.a. vanwege de maandelijkse Bachcantatediensten; Reda, die dit jaar 100 jaar geleden geboren is; en Reger, die dit jaar 100 jaar geleden gestorven is. Maar er klinkt niet alleen muziek voor enkel orgel. Aan het concert werkt het Residentie Kamerkoor o.l.v. Jos Vermunt mee. Samen zullen zij twee werken voor koor en orgel uitvoeren: Laudes Organi van Zoltán Kodály, een werk – geschreven in het bouwjaar van het orgel (1966) – waarin de lof op het orgel wordt bezongen. Toepasselijk voor een jubileum! Het tweede werk betreft een nieuwe compositie van componist Daan Manneke, Aube, Symphonies pour quatre choeurs et orgue, wat in februari dit jaar in het Concertgebouw in première ging. Het werk, geschreven op een poëtische tekst van Rimbaud, is geschreven voor vier koren die verspreid over de ruimte zich opstellen, waardoor de kerk zich vult met een indrukwekkende koorklank. Later in het stuk verplaatst het koor zich en vormt het één geheel onder het orgel. Het stuk kent nog een aantal bijzondere effecten en kreeg niet voor niets reeds lovende recensies.

En er is nog iets wat dit concert bijzonder maakt: het concert vorm tevens de afsluiting van enkele werkzaamheden aan het orgel in de afgelopen tijd. In de vorige nieuwsbrief hebt u kunnen lezen over herstelwerkzaamheden aan de grootste frontpijpen van het orgel. De laatste weken heeft orgelbouwer Van Vulpen nog enkele andere gebreken verholpen, en daarnaast een element aan het orgel toegevoegd: het orgel heeft een zwelmechanisme gekregen, waardoor de deuren van het borstwerk (vlak boven de speeltafel) nu met een voettrede open en dicht te bewegen zijn. Achter de deuren is plexiglas geplaatst, zodat het borstwerk – wanneer de deuren dicht zijn – helemaal afgesloten is. Het geluid is daardoor beduidend zachter. Gaan de deuren open, dan wordt het geluid langzaam steeds luider. In geopende stand is het qua volume vergelijkbaar met de oude situatie. Dit zwelmechaniek geeft dus extra dynamische mogelijkheden aan het orgel die het voorheen niet had. Het aardige hieraan is, dat er 50 jaar na dato iets wordt gerealiseerd wat aanvankelijk gepland was. In veel ontwerpen van Marcussen, gemaakt begin jaren ‘60 tijdens de bouw van het orgel, valt te zien dat het orgel lange tijd gepland was met beweegbare deuren van het borstwerk. Pas in een later stadium heeft men hier – op voorstel van Bernard Renooij, de toenmalige organist van de Kloosterkerk – van afgezien. Dat blijkt uit ontwerptekeningen, offertes en brieven die in het archief van de Kloosterkerk te vinden zijn. Dit besluit valt overigens goed te begrijpen vanuit de toen heersende opvattingen. Het gaat dan ook wat ver om te stellen dat het orgel nu, na 50 jaar, pas écht af is, maar een mooi verjaardagscadeau is het zeker…
De ‘ingebruikname’ van dit zwelmechanisme vindt tijdens het concert op zaterdag 19 november plaats. Die avond zal het resultaat veelvuldig te horen zijn! Vanaf 19 november zult u bij de uitgang van de kerk ook een plaats vinden waar u donaties kwijt kunt voor het orgelonderhoud. Het Marcussen-orgel is een kostbaar instrument, van hoge kwaliteit en markant voor de naoorlogse periode in de orgelbouw. Genoeg reden om dit instrument te koesteren. Goed onderhoud kost echter geld (in de vorige nieuwsbrief hebt u kunnen lezen dat de grote frontpijpen een zorgenkindje zijn, en waarschijnlijk ooit – over 20, 30, 50 jaar? – vervangen zullen moeten worden). Iedere donatie, in welke vorm dan ook, is welkom om dit orgel van goed onderhoud te voorzien!