Veel mensen vinden dat alles wat met kerk en geloof te maken heeft, onzin is. Net terug van vakantie keek ik naar het interview-programma ‘Kijken in de ziel’, waarin Coen Verbraak op knappe wijze in gesprek gaat met religieuze leiders. Toen het gesprek over abortus ging, deden twee van zijn gesprekspartners nogal bevoogdende uitspraken. Zij waren allebei van mening dat abortus alleen is toegestaan wanneer er sprake is van een levensbedreigende situatie voor moeder en kind, maar verbonden daar evenwel verschillende conclusies aan. De één zei dat dan gekozen moest worden voor het leven van het kind en de ander dat dan gekozen moest worden voor het leven van de moeder. Dit soort aanbevelingen komen voort uit de gedachte dat aan mensen op grond van ooit geopenbaarde, en dus van Godswege verkregen, waarheden gedetailleerde richtlijnen kunnen worden opgelegd. Vanuit het verleden zijn daar talloos veel voorbeelden van te geven, maar ook in de 21e eeuw doet dit verschijnsel zich dus nog steeds voor, ondanks alle emancipatie en onze kennis over de geschiedenis van mens en universum. Velen kunnen met dit soort bijbelgebruik niet meer overweg en hebben vaak dan ook definitief gebroken met kerk en geloof. Zelf ben ik gaandeweg veel zogenaamde geloofswaarheden kwijtgeraakt en ik ervaar dat als een bevrijding. Vaak heeft dit proces iets van een doorgaande uitverkoop met een steeds kleiner wordend minimumpakket als resultaat. Maar ook het minimumpakket van wat men dan ‘nog wèl gelooft’, wordt steeds kleiner, tot de uitverkoop is voltooid. Echter, uitverkoop biedt ook ruimte voor iets nieuws. Ik denk in dit verband aan vrij en onbevangen geloven, los van dogma’s, confessies en welke bindende geloofsuitspraak dan ook. Je laat je gewoonweg niet meer wijsmaken dat de Bijbel vol verborgen eeuwige geloofswaarheden zit, maar je gaat ontdekken dat dit boek een eeuwenoude verzameling van menselijke geloofservaringen en doorleefde levenslessen bevat. Dus de Bijbel hanteren als een unieke gids voor zingeving, die je eigen vrijheden en verantwoordelijkheden overeind houdt. Bedenk daarbij dan ook dat er veel in staat ‘bij wijze van spreken’ en vaak ook als ‘ervaring achteraf’. Déze manier van omgaan met de Bijbel kan ons voor veel onzin en benauwd moralisme bewaren. Zo samen uit de Bijbel lezen is voor velen dan ook een bevrijdende ervaring geworden. Ik heb weer zin in de openhartige gesprekken tijdens onze Ochtendbijbelgroep. Zie daarvoor ‘De Klooster’.

Klaas Wigboldus