‘Ontelbare enkelvouden’  Dr. Anne Mankes- Zernike (1887-1972) een biografie door Froukje Pitstra.

Een biografie die recht doet aan het veelzijdige leven van Anne Zernike, de eerste predikante van Nederland.

Anne Zernike leefde in de tumultueuze eerste helft van de twintigste eeuw. Een tijd waarin ze uitgroeide tot een publiek figuur, als eerste Nederlandse predikante in de doopsgezinde gemeente Bovenknijpe.

In deze biografie worden vele facetten van haar rijke, complexe leven opgeroepen en beschreven: haar liefde voor de kunsten, haar opvatting over het predikantschap van vrouwen en over de vrouwenbeweging, haar worsteling met het pacifisme en haar radicale opvattingen over vrijzinnigheid en geloof. Anne Zernike bewoog zich over alle ‘verzuilde’ verbanden heen in verschillende politieke en maatschappelijke stromingen.

Froukje Pitstra, die haar biografie de titel ‘Ontelbare enkelvouden’ meegeeft, beschrijft in de verantwoording op haar dissertatie de volgende beknopte maar zeer treffende samenvatting van het leven van Dr. Anne Zernike: (p.345)

“ Ik heb het leven van Anne Zernike willen oproepen en verbeelden in het Amsterdamse meisje dat beïnvloed werd door de ideeën van de Vrije Gemeente van Amsterdam en door de kunstenaars die zij in haar omgeving leerde kennen;

in een verhaal over een succesvolle proponente ,naar wie menigeen, orthodox, vrijzinnig of  a-religieus, kwam luisteren; in een episode over een worstelende jonge vrouw die een dichteres adoreerde; in een jonge predikante die koos voor de doopsgezinde broederschap, maar daar eigenlijk niet bij paste en dat ook wist.

In een verhaal over een jonge vrouw die misschien gevoelens koesterde voor een jonge kunstenaar maar daarover twijfelde, in een vertelling over een vrouw die op haar 31ste  moeder werd en op haar 34ste weduwe.

In de geschiedenis van een predikante die na 1920 door geen enkele doopsgezinde gemeente meer werd beroepen, maar zich ontpopte tot een voorgangster die tussen 1921-1948 een afdeling van de Nederlandse Protestanten Bond in Rotterdam tot grote bloei wist te brengen.

In een relaas over een strijdbare vredesactiviste, een reislustige vrouw, een kunstminnende vrouw, een talige vrouw, een vriendin, een pastor, een schrijfster, een critica, een radicale ontkenner van de historische Jezus , een volhardende linksvriìzinnige, een oma, een oude vrouw, een gestorven vrouw.”

Froukje Pitstra, universitair docent aan de universiteit voor Humanistiek promoveerde aan de Rijksuniversiteit Groningen in 2014 met deze biografie over het leven van Anne Zernike.