In november spreekt de synode van de Protestantse kerk in Nederland over een nieuw visiedocument met de titel ‘Waar een Woord is, is een weg’. Het is het ‘testament’ van kerkleider Arjan Plaisier. Acht jaar lang was hij scriba van de PKN, in november draagt hij de fakkel over aan een ander.

Dagblad Trouw interviewde Plaisier naar aanleiding van zijn komende afscheid. ‘Ik geloof dat de Heilige Geest ons helpt’, zegt hij in dit interview (1 oktober 2015) Tegelijk kan hij niet ontkennen dat het water de kerk tot de lippen staat. Jaarlijks verdwijnen er zo’n 70.000 leden, een groep mensen van de omvang van Almelo. In het visiedocument heeft hij, samen met anderen, lijnen uitgezet voor de toekomst. De teneur ervan is: ‘Back to basics’. De kerk moet zich meer op het thema ‘geloven’ richten. Een aantal concrete maatregelen worden genoemd, die dat mogelijk moeten maken: 1. Accepteren dat er ‘witte plekken’ komen op de kerkkaart van Nederland, energie geven aan kerken die het góed doen en 2. Minder vergaderen (van 74 classes naar 8). Om te zorgen dat de Geest niet uit een gemeente gaat moet er bovendien meer mobiliteit komen in het ambt.

Het trof mij, toen ik dit zo zwart op wit las, in de krant: ‘De kerk moet zich meer op het thema geloven richten’. Want is dat eigenlijk geen bizarre uitspraak? Het is net zoiets als zeggen dat een restaurant zich meer moet toeleggen op koken, of een ziekenhuis meer aandacht moet geven aan patiënten verzorgen. Waar is de kerk de afgelopen jaren dàn mee bezig geweest?

 

Als je het mij vraagt, is de kerk vooral bezig geweest met kerkzijn. Arjan Plaisier geeft dat zelf ook toe in het interview, waar hij zegt: ‘Er smeult wel veel vuur in de kerk. Alleen je kunt ongewild zó bezig zijn met het runnen van je business, je instituut, dat je vergeet waar je voor bent.’ Dat is precies het gevoel dat ik zelf de afgelopen jaren heb gekregen, m.n. van de landelijke kerk. Niet dat daar niet allemaal authentiek gelovige en geïnspireerde mensen werken. Alleen: Het instituut met haar verouderde organisatievorm trekt hen naar beneden. Een concreet voorbeeld, waaraan ik dat denk te zien. Nog niet zo lang geleden heeft de landelijke kerk een aantal studentenpredikanten in dienst genomen. Deze zijn in verschillende steden in Nederland bezig opnieuw contact te leggen met twintigers, de generatie mensen die misschien wel het meest bezig is met levens- en zingevingsvragen. En dat lukt deze jonge predikanten. Want zij predikanten gebruiken de taal van de tijd. Zij hebben geen ‘Woord voor de wereld’ maar zij hebben oor voor wat zoekers vandaag bezig houdt. En daar blijkt behoefte aan te zijn. Prachtig! Echter: Om de nullijn te behouden in de begroting, heeft de synode nu besloten om alle tijdelijke contracten, ook die met de nieuwe studentenpredikanten, niet in vast dienstverband om te zetten. Ik begrijp dat aan de ene kant, begrotingen zíjn er om rond te komen. En het water staat de kerk tot de lippen. Aan de andere kant: Als het in de kerk meer om geloven moet gaan, moet je dat dan ook niet laten zien in je manier van omgaan met geldzaken? En moet er dan geen allereerste prioriteit worden gegeven aan pastoraat aan jonge mensen?

De kerk moet zich meer op het thema ‘geloven’ richten. Met die uitspraak van Arjan Plaisier ben ik het van harte eens.

Ds. Margreet Klokke