In Genève staat, pal naast de Cathédrale Saint-Pierre, de kathedraal die kerk van Calvijn was, het Musée International de la Réforme. Het is een schitterend museum over de geschiedenis van de reformatie, die via Duitsland en Zwitserland later haar weg vond richting Noordwest Europa en de rest van de wereld. Ook Nederland komt aan bod, zelfs de Kloosterkerk. Zo is er een opname te zien van ds. Carel ter Linden. Dat is in de laatste zaal, waarin schermen staan opgesteld met beeldopnamen van protestantse kerkdiensten wereldwijd. Wie in Genève is, moet zeker een keer een bezoek aan dit museum brengen. Zelf ben ik er twee keer geweest. Het is boeiend en leerzaam omdat het museum de geschiedenis vanaf de eerste reformatoren tot aan de huidige tijd uiteen zet. Verteld wordt hoe de reformatie heeft doorgewerkt in Europa. Ook wordt duidelijk gemaakt welk effect dit heeft gehad op de godsdienstige ontwikkelingen in landen buiten Europa. De rol van protestantse kerken in Azië, Afrika en de beide Amerika’s wordt nader verklaard. De tentoonstelling is met veel zorg en liefde opgesteld. Wat ik met name erg mooi vond, was een ‘diner’ waaraan theologen zitten die een gesprek voeren over de predestinatie. Hoe dat gebeurt, vraagt enige uitleg. In een chique eetsalon staat een rijk gedekte tafel. Rondom de dis zitten acht virtuele theologen. Je ziet alleen hun stoelen staan. Wanneer één van hen het woord neemt, wordt zijn zetel aangelicht. De museumbezoeker hoort via de audiotour wat er gezegd wordt. Het is een mooie opstelling. Op speelse manier wordt een academisch gesprek over de predestinatie verklankt. Ach, het moet gezegd, predestinatie, goddelijke voorbeschikking, er is later, door jan en alleman die er weinig van begrepen, eindeloos over gebakkeleid. Loodzwaar is het gemaakt. Generaties hebben er onder geleden en kozen er uiteindelijk maar voor de gehele kerkelijke traditie bij het grofvuil te zetten. Wanneer godsdienst en kerk een loden last zijn geworden, is dat alleszins begrijpelijk. Maar helaas is het kind ook met het badwater weggegooid, zeker als je weet dat het toch veeleer om verbond, om bevrijding en heling gaat in bijbel en kerk. Het gevolg is helaas ook zichtbaar. Kerk, theologie, godsdienst, ze lijken zo langzamerhand grotendeels uit onze cultuur te zijn verbannen met alle gevolgen van dien. Jongere generaties moeten nu vanaf de basis worden bijgespijkerd waar het gaat om de (godsdienstige)wortels van onze beschaving. Om maar een paar voorbeelden te noemen; onze parlementaire democratie, onze rechtsstaat en onze verzorgingsstaat zijn niet los te denken van onze reformatorische wortels. Misschien moeten we als kerk daar meer mee naar buiten komen en aandacht claimen voor de constituerende rol van de reformatie voor onze samenleving en cultuur.

David Schiethart, lid van de Kloosterkerk en als wijkpredikant verbonden aan de Shalomkerk in Den Haag-Zuidwest

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

foto: Margot Berends