Op 17 januari 2019 zal in de Kloosterkerk de docufilm “Hier ben ik” uit 2017 worden getoond. Deze documentaire portretteert Ad van Nieuwpoort, predikant in Bloemendaal en Overveen, en enkelen van zijn gemeenteleden. De film is gemaakt door Sarah Vos en Sander Snoep, twee gerenommeerde documentairemakers. Zij zijn geraakt door hoe je de oude Bijbelse verhalentraditie van betekenis kan laten zijn voor de dag van vandaag. Zij hebben ds. Van Nieuwpoort en zijn gemeente gedurende viereneenhalf jaar gevolgd.

Ad van Nieuwpoort is geen dominee met, zoals hij zelf zegt, ‘een opgeheven vinger, die het allemaal zo goed weet’. Integendeel: voor Van Nieuwpoort zijn de kerk en het geloof niet vanzelfsprekend. Aanvankelijk was van Nieuwpoort helemaal niet van plan dominee te worden. Nee, hij ging aan de Universiteit van Amsterdam theologie studeren omdat hij een nieuwsgierige dromer was, een intellectueel, die dacht dat hij later ‘lekker veilig’ aan diezelfde universiteit zou gaan werken en les geven. Het liep anders, dankzij zijn leermeester Frans Breukelman, een bevlogen theoloog, bij wie hij aan de UvA colleges volgde. Breukelman adviseerde Van Nieuwpoort om dominee te worden. En zo geschiedde: eerst in Amstelveen, toen in de Thomaskerk op de Amsterdamse Zuidas en nu al weer geruime tijd in de Protestantse Gemeente van Bloemendaal en Overveen. Daarnaast is Van Nieuwpoort auteur van een aantal boeken en is hij publicist bij diverse dagbladen en tijdschriften. Hij is voorts te gast bij radio- en televisieprogramma’s.

Van Nieuwpoort legt in zijn preken, huisbezoeken, voordrachten en leesavonden een verband tussen de eeuwenoude Bijbelse verhalen en het leven van nu. Er is geen literair werk in onze westerse cultuur dat niet op de een of andere manier refereert aan het grote verhalenboek dat de Bijbel is, aldus Van Nieuwpoort. Dáár verhouden we ons toe.

Zijn leermeester Breukelman heeft Van Nieuwpoort opnieuw laten kijken naar deze eeuwenoude Bijbelverhalen. Van Nieuwpoort zegt hierover: Breukelman blies het stof eraf, ontdeed ze van alle dogma’s, die er in de loop van de eeuwen aan waren vastgekleefd, bestudeerde de originele brontekst en vroeg zich af: wat staat daar nou eigenlijk? En dan blijken het heel mooie, tijdloze Joodse verhalen te zijn. De Bijbel schrijft niet voor wat je wel of niet moet doen. De verhalen gaan over de vraag: hoe wordt een mens een mens? Wat heeft een mens nodig om Mens te worden? Zoals een mens bedoeld is, zoals een mens zou moeten zijn? Die kritische spiegel zijn door middel van die verhalen, dat zie ik als mijn taak, aldus Van Nieuwpoort. Hoe zorg je ervoor dat er uit komt wat er in zit? Dat je goed bent voor jezelf en voor anderen? Dat je het verschil maakt? Laat de tekst spreken, is zijn motto. Wanneer je de Bijbel leest als fictie en niet zozeer als een boek dat ons de waarheid vertelt, krijgen de teksten veel meer ruimte om hun verhaal te doen. Het maakt ze van waarde voor gelovigen, ongelovigen en voor alles wat daartussen zit.

Bij de documentaire zegt Van Nieuwpoort: Ik ben op zoek naar de ontmoeting van mens tot mens. Ik prik snel door rijkdom en uiterlijk heen. In de film voel je die kwetsbaarheid heel duidelijk. Meer dan over het christelijk geloof, gaat de film over de manier waarop mensen met tegenslagen omgaan en proberen betekenis te geven aan hun bestaan. De film wil laten zien hoe mensen zich een weg banen door het moderne leven, waarin ambitie en gejaagdheid de standaard zijn geworden. Het zijn geen succesverhalen, nee, er is sprake van een worsteling met de problemen, waar de huidige tijd ons voor stelt. In de film zien we waar de hele samenleving door is bevangen. Overal zijn mensen op zoek naar bevestiging, erkenning en liefde.

 

Liesbeth de Beyl