Dienst met cantate zondag 22 februari 2009

Aanvangstijd 10.30 uur
Cantate Du wahrer Gott und Davids Sohn (BWV 23)
Componist J.S. Bach
Door Residentie Bachorkest / Residentie Bachkoor o.l.v. Jos Vermunt. Solisten: Mariƫt Kaasschieter (sopraan), Karin van der Poel (alt), Jan-Willem Schaafsma (tenor)
Predikant Ds. C.A. ter Linden

Toelichting en tekst

Toelichting

"Jezus, Zoon van David, heb medelijden met mij" komt uit de mond van de blinde die Jezus aanspreekt als Hij op weg is naar Jericho (Lucas 18: 38). Het openingsdeel van de cantate is voor twee hobo's, continuo en sopraan- en altsolo. In een langzaam, gedragen tempo (Bach schrijft ‘molto adagio') ontstaat een indrukwekkend muziekstuk, waarin de woorden ‘Herzeleid', door stijgende halvetoons -afstanden (chromatiek) en ‘erbarm dich mein' door dalende halvetoons-afstanden treffend verklankt worden.

In het door het orkest begeleide tenorrecitatief, wordt door de orkestbovenstem (eerste violen en hobo) de eerste strofe van het koraal ‘Christe, du Lamm Gottes' gespeeld. Deel 3 voor koor en orkest is een bijna wereldlijke dansmuziek in 3-kwartsmaat. De terugkerende koordelen worden afgewisseld met een duet van tenoren en bassen (coupletten). De stijgende melodie op de tekst ‘aller Augen warten, Herr, du allemächtger Gott' laat de luisteraar bijna vanzelf de ogen opslaan naar de allerhoogste. In de instrumentale baslijn is het begin van het ook in deel twee aangehaalde koraal herkenbaar.

Een uitgebreid koraal sluit de cantate af: de koorblokken worden afgewisseld met zelfstandige instrumentale tussenspelen. De sfeer die dit koraal uitstraalt geeft al een aankondiging weer van de komende lijdenstijd, zoals ook in het Lucas verhaal het lijden van Jezus voorspeld wordt. In de uitvoering van de Johannes Passion die Bach gaf op goede vrijdag in 1725, klonk dit koraal als slotkoraal. Later heeft hij dit koraal vervangen. In de cantate van vandaag heeft het echter zijn plek behouden.

Aria (sopraan / alt)

Du wahrer Gott und Davids Sohn,
Der du von Ewigkeit in der Entfernung schon
Mein Herzeleid und meine Leibespein
Umständlich angesehn, erbarm dich mein!
Und lass durch deine Wunderhand,
Die so viel Böses abgewandt,
Mir gleichfalls Hilf und Trost geschehen.

Recitatief (tenor)

Ach! gehe nicht vorüber;
Du, aller Menschen Heil,
Bist ja erschienen,
Die Kranken und nicht die Gesunden zu bedienen.
Drum nehm ich ebenfalls an deiner Allmacht teil;
Ich sehe dich auf diesen Wegen,
Worauf man
Mich hat wollen legen,
Auch in der Blindheit an.
Ich fasse mich
Und lasse dich
Nicht ohne deinen Segen.

Koor

Aller Augen warten, Herr,
Du allmächtger Gott, auf dich,
Und die meinen sonderlich.
Gib denselben Kraft und Licht,
Laß sie nicht
Immerdar in Finsternissen!
Künftig soll dein Wink allein
Der geliebte Mittelpunkt
Aller ihrer Werke sein,
Bis du sie einst durch den Tod
Wiederum gedenkst zu schließen.

Koraal

Christe, du Lamm Gottes,
Der du trägst die Sünd der Welt,
Erbarm dich unser!
Christe, du Lamm Gottes,
Der du trägst die Sünd der Welt,
Erbarm dich unser!
Christe, du Lamm Gottes,
Der du trägst die Sünd der Welt,
Gib uns dein' Frieden. Amen.

De toelichtingstekst is geschreven door Jos Vermunt. De tekst valt onder het copyright van de Kloosterkerk.

Aan de diensten met cantate zijn hoge kosten verbonden. Ondanks vele giften dekt de collecte na afloop van de dienst slechts de helft van de uitgaven. Derhalve doet de Kloosterkerk een dringend beroep op de bezoekers om bij de uitgangscollecte actief bij te dragen (richtbedrag € 7,50 p.p.) aan de bestrijding van de onkosten.

Van de diensten met cantate is een agenda en een archief beschikbaar.